Straatarm, en dan?

Jörgen Raymann - bekende Nederlander, gevierd cabaretier en programmamaker - werd door een verkeerde investering van de ene op de andere dag straatarm. Hoe kom je daar uit?

In het voorjaar van 2018 verspreiden we van Humanitas Almere een huis-aan-huiskrant. Almeerder Jörgen Raymann kwam in de daaraan voorafgaande maanden in het nieuws omdat hij een openhartig boek schreef over zijn financiële tegenslag. Omdat geldzaken een van de Humanitas thema's is, vroegen we hem of hij zijn ervaringen met ons wilde delen.

JorgenPRS 4120106Jörgen Raymann: “Ik ben er nog niet uit, maar wel op de goede weg. Ik heb zeker geluk gehad, een vriend leende mij wat geld. Maar anders waren we er ook wel uitgekomen. Want we hebben wel flink gas terug genomen. Je moet inleveren, meteen. En het maakt echt niet uit hoe groot je kring is of hoe bekend je bent. Voor mij is het probleem misschien een paar ton en voor anderen misschien 25 duizend. Het bedrag is anders, maar het probleem niet en de manier om er uit te komen ook niet.”

“Hoe kom je eruit? Dit is het antwoord: als je in de shit komt, moet je meteen in beweging komen. Begin direct met het op te lossen. Ga het er met je familie en vrienden over hebben. Dan gebeurt er ook iets moois. Als gezin kwamen we dichter bij elkaar. Onze kinderen zijn bewuster geworden, die stappen heus niet in dezelfde valkuil. Dat is toch een goede uitkomst.”

Eerlijk zijn

“Op social media zie je hoe goed het met andere mensen gaat en dan denk je: “waarom heb ik het verkloot?’ Maar online is een grote leugen, iedereen doet net alsof hij een geweldig leven heeft. Er zijn er zat die in de shit zitten en de schone schijn ophouden. Ik begrijp het wel, het is statusangst. Dat had ik ook, daar moet je meteen doorheen. De meeste mensen durven het niet uit te spreken als ze in de problemen komen, maar je hebt ze wel nodig om de volgende stap te kunnen zetten. Het begint met je partner en kinderen. En daarna je schuldenaren. Want als je het eerlijk speelt, willen ze wel met je doorgaan. En weet je hoe dat komt: omdat iedereen wel begrijpt dat zoiets je kan overkomen.”

En open zijn

“Mensen waren zó verbaasd dat ik er open over was dat ik in de geldproblemen kwam. Dat is blijkbaar not done. Waarom niet? Als je in Amerika drie keer failliet gaat en opnieuw begint, vinden ze je gerijpt. Hier is het een schande. Nou, ik schaam me er niet voor! Ik heb niemand kwaad gedaan, ik heb mijn geld niet oneerlijk verdiend. Oké, ik heb het niet slim aangepakt, weg geld. Stom. Maar duiken heeft geen zin, drinken ook niet, dan kom je er niet uit. Omdat ik open ben geweest, kom ik er ook sneller uit. Ik heb vanaf het begin gezegd: ‘ik wil er in drie jaar uit zijn’. Ik ben nu goed op weg. Het komt goed.”

Wat dacht je van optimistisch zijn

“In het begin was ik zó gestrest. Drie keer per dag keek ik naar m’n bankrekening. Alsof daar ineens een wonder was gebeurd. Ik een paar maanden over de rooie geweest. Dat is een hele slechte raadgever. Want als je gestrest bent, gaat je IQ omlaag. Dan doe je niet de goede dingen. Ik zat elke dag nieuwe programma-formats te bedenken en dan ging ik naar de televisie en vonden ze het weer niks. Dan kom je geen stap vooruit dus. De stress moet eruit en je moet je concentreren op het werk dat je uit de problemen moet halen. Wat mij hielp, was het besef dat ik er op dat moment toch niets meer aan kon doen. Het was gebeurd, terugdraaien kan niet. Je kan alleen maar vooruit. Optimisme is een keuze. Zoek en koester de positieve dingen.”

JorgenPRS 4120159Hulp vragen

“Optimistisch zijn is niet altijd gemakkelijk. Maar je bent niet in je eentje verantwoordelijk voor alles wat in je leven gebeurt. Dat is niet zo. Er zijn altijd factoren waaraan je niets kunt veranderen. Maar hoe je ermee omgaat, daar ben je wel zelf de baas over. Concentreer je dus op dingen die je zelf kunt veranderen. Want de dingen die je zélf kúnt doen zijn de dingen die je móet doen. Stel je zelf de vraag: ‘wat kan ik wel doen en wie kan mij daarbij helpen?’ Durf gewoon die hulp te vragen. Ook als je geen netwerk hebt, is er gelukkig nog een vangnet, zoals dat van jullie, van Humanitas. Echt, geldproblemen, dat kan iedereen overkomen en voor iedereen is er ook hulp.”

Zelf doen

“Eruit komen betekent dat je soms grote en soms kleine stappen moet maken. Maak lijstjes. Waarop kun je snel bezuinigen? Dingen waarvan je eerst dacht dat je niet zonder ze kunt, blijken ineens heel gemakkelijk op te geven. En in Nederland heb je altijd nog goed. Tachtig procent van de rest van de wereld heeft het slechter. Je wordt er zelf niet rijker van als je bedenkt dat andere mensen armer zijn, maar het relativeert je problemen wel. Je gaat anders naar jezelf aan kijken. Het mag het best even over jezelf gaan, dat moet. Dat is niet egoïstisch, het is nodig. Want alleen als je zelf weer in orde bent, kun je ook weer wat voor anderen betekenen.”

“Ik was best een arrogante klootzak geworden. Alles liep op rolletjes. Ik ben toch zeker King Raymann, wat kan mij nou gebeuren. Nou, als je dan aan de grond komt te zitten, is dat wel confronterend. Even oplossen ging ook niet, alle deuren bleven dicht, overal liep ik tegen muren aan. Dan denk je: ‘hoe kan dat nou, ik verkocht een zaal van 800-900 man uit, hoe kunnen ze mij niet willen?’ Dat doet pijn. Anderen zetten je op een voetstuk, maar je moet er zelf vanaf stappen. Ik ben dankbaar voor de nederigheid die ik daardoor terug gevonden heb. En nu? Een zaal met 200 mensen omarm ik, daar ben ik dankbaar voor. Ik sta nu op een podium zonder decors met alleen een gitarist. Het is de leukste show van mijn leven. Ik ben gedownsized en het tegelijk geüpgraded.”

Humanitas is een landelijke vereniging met 80 lokale afdelingen. Zo'n 25.000 vrijwilligers helpen jaarlijks ruim 65.000 medeburgers. In Almere zijn al meer dan 800 Almeerders vrijwilliger bij Humanitas.

© Humanitas Almere